เป็นคำถามที่ผู้ประกอบการหลายท่านสงสัย เมื่อต้องการทำการตลาดด้วยการแจกสินค้าตัวอย่าง (Samples) ให้ลูกค้าได้ทดลองใช้ เพื่อกระตุ้นยอดขายหรือแนะนำสินค้าใหม่ การแจกสินค้าเหล่านี้ ถือเป็นการ "ขาย" ในทางภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) หรือไม่ และต้องนำมาคำนวณภาษีขายด้วยหรือไม่?

โดยทั่วไปแล้ว ภาษีมูลค่าเพิ่มจะจัดเก็บจากการ ขายสินค้า หรือการ ให้บริการ ในประเทศไทย ตามมาตรา 77/1(8) แห่งประมวลรัษฎากร คำว่า "ขาย" นั้นไม่ได้หมายถึงเฉพาะการแลกเปลี่ยนกรรมสิทธิ์ในสินค้าโดยได้รับชำระราคาเป็นเงินเท่านั้น แต่ยังมีความหมายที่ กว้างกว่า โดย รวมถึงการจำหน่าย จ่าย หรือโอนสินค้าไม่ว่าจะมีค่าตอบแทนหรือไม่ก็ตาม และให้หมายความรวมถึงสัญญาจะขาย สัญญาเช่าซื้อ และสัญญาหรือบันทึกที่ทำขึ้นในลักษณะทำนองเดียวกันที่โอนกรรมสิทธิ์ในสินค้าด้วย

จากนิยามดังกล่าว การให้สินค้าตัวอย่างโดยไม่มีค่าตอบแทน อาจเข้าข่าย เป็นการ "จำหน่าย จ่าย หรือโอนสินค้า" ซึ่งโดยหลักแล้วอาจถือเป็นการ "ขาย" และต้องนำมาคำนวณภาษีมูลค่าเพิ่มได้

อย่างไรก็ตาม กรมสรรพากรได้มีแนวปฏิบัติและประกาศที่เกี่ยวข้อง เพื่อผ่อนปรนและให้ความชัดเจนในกรณีของการให้สินค้าเพื่อส่งเสริมการขาย เช่น การให้สินค้าตัวอย่าง โดยมีหลักการสำคัญที่พิจารณาคือ มูลค่าและวัตถุประสงค์ ของการให้

หลักการสำคัญที่ควรพิจารณา

วัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมการขาย : การแจกสินค้าตัวอย่างต้องมีวัตถุประสงค์ที่ชัดเจนเพื่อเป็นการส่งเสริมการขาย แนะนำสินค้า หรือให้ลูกค้าทดลองใช้จริง ซึ่งถือเป็นค่าใช้จ่ายในการดำเนินธุรกิจตามปกติ

มูลค่าของสินค้าตัวอย่าง : โดยทั่วไป หากสินค้าตัวอย่างที่แจกมีมูลค่า ไม่มาก หรือ สมเหตุสมผล กับการเป็นสินค้าตัวอย่างเพื่อทดลองใช้ และไม่ได้เป็นการให้ในปริมาณที่มากเกินความจำเป็น จนมีลักษณะเสมือนเป็นการขายจริง กรมสรรพากรอาจพิจารณาว่า ไม่ถือเป็นการขาย ตามระบบภาษีมูลค่าเพิ่ม

สรุปโดยทั่วไป

หากการแจกสินค้าตัวอย่างมีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมการขายและมีมูลค่าไม่มากจนเกินไป โดยทั่วไป ไม่ถือเป็นการขาย ในระบบภาษีมูลค่าเพิ่ม ดังนั้น ผู้ประกอบการ ไม่ต้องนำมูลค่าของสินค้าตัวอย่างมาคำนวณเป็นภาษีขาย เพื่อนำส่งกรมสรรพากร

ในส่วนภาษีซื้อของสินค้าตัวอย่าง ภาษีซื้อที่เกี่ยวข้องกับการได้มาซึ่งสินค้าตัวอย่าง (เช่น ภาษีซื้อจากการซื้อวัตถุดิบมาผลิต หรือภาษีซื้อจากการซื้อสินค้ามาเพื่อแจก) โดยทั่วไป ถือเป็นภาษีซื้อที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินกิจการ และสามารถนำมา ขอคืนหรือหักออกจากภาษีขาย ได้ตามปกติ (หากผู้ประกอบการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม)